ضرورت نهادينه كردن برنامه هاي آموزش ارتقاي سواد اطلاعاتي در ايران با نگاهي به دانشگاه علوم پزشكي اصفهان

محسن اصلاني ملايري

محسن اصلاني ملايري .ضرورت نهادينه كردن برنامه هاي آموزش ارتقاي سواد اطلاعاتي در ايران با نگاهي به دانشگاه علوم پزشكي اصفهان . آموزش استفاده كنندگان و توسعه سواد اطلاعاتی در كتابخانه ها و مراكز اطلاع رساني: مجموعه مقاله هاي همايش. آموزش استفاده کنندگان و توسعه سواد اطلاعاتي در كتابخانه ها، مراكز اطلاع رساني و موزه ها، مشهد 1 و 2 خرداد 1383. به كوشش رحمت الله فتاحي و ديگران. مشهد: سازمان كتابخانه ها، موزه ها و مركز اسناد آستان قدس رضوي، ۱۳۸۳

چكيده :

   دانشگاهها از جمله مهم ترين توليد كنندگان و مصرف كنندگان اطلاعات در جامعه جهاني محسوب مي شوند . بدين منظور براي ارتقاي سواد اطلاعاتي خود نيازمند آموزش مي باشند . در اغلب كشورهاي جهان سوم از جمله ايران از دوران قبل از دبستان تا دانشگاه و حتي پس از دانشگاه نسبت به كسب اين تواناييها بي توجهي شده است . در ايران ، حتي دو دانشگاه يا موسسه را نمي توان از نظر برنامه هاي آموزشي و اجرايي براي ارتقاي سطح سواد اطلاعاتي ، هماهنگ و نظام يافته نشان داد . ارتقاي سطح سواد اطلاعاتي به صورت مطلوب ، نيازمند زيرساخت ها و ساختارهاي مناسبي مي باشد كه بستري مناسب براي آموزش و پژوهش در اين حوزه فراهم سازد . اين مقاله ضمن ارائه مباحث نظري و تطبيقي ، به بررسي برنامه هاي آموزشي تدوين و اجرا شده در دانشگاه علوم پزشكي اصفهان پرداخته است .

   بررسي برنامه هاي آموزشي و امكانات و تجهيزات دانشگاهي براي ارتقاي سطح سواد اطلاعاتي نشان مي دهد كه در زمينه زير ساخت ها ، ساختارها و برنامه هاي اجرايي برنامه ريزي نظام مند و مناسبي وجود نداشته و آموزش و پژوهش در اين حوزه حتي در سطح دانشگاه هاي كشور نهادينه نشده است .

1. مریم ناخدا
2. نجمه سالمی
3. فریبا افکاری

حال پیدا کنید پرتقال فروش و دستهای پنهان را

نگاهی دیگر به آموزش استفاده کنندگان از کتابخانه : بررسی عوامل بازدارنده این نوع آموزش در ایران

زاهد بیگدلی

زاهد بیگدلی .نگاهی دیگر به آموزش استفاده کنندگان از کتابخانه : بررسی عوامل بازدارنده این نوع آموزش در ایران. آموزش استفاده كنندگان و توسعه سواد اطلاعاتی در كتابخانه ها و مراكز اطلاع رساني: مجموعه مقاله هاي همايش. آموزش استفاده کنندگان و توسعه سواد اطلاعاتي در كتابخانه ها، مراكز اطلاع رساني و موزه ها، مشهد 1 و 2 خرداد 1383. به كوشش رحمت الله فتاحي و ديگران. مشهد: سازمان كتابخانه ها، موزه ها و مركز اسناد آستان قدس رضوي، ۱۳۸۳

چکیده :
  علیرغم مطرح شدن آموزش استفاده کنندگان از کتابخانه ها در دهه های اول قرن نوزدهم و جدی تر شدن آن در کتابداری جدید در آمریکا در اواخر قرن نوزدهم و مقبولیت یافتن آن در کتابخانه های بسیاری از کشورها ، مسئله پراهمیت آموزش استفاده کنندگان هنوز در کشور ما از جایگاه مناسبی برخوردار نیست ، این جایگاه نامناسب حتی در کتابخانه های دانشگاهی نیز مشهود است .
  بررسی عناصر اصلی سازنده برنامه های آموزش استفاده کنندگان در دانشگاههای ایران نشان می دهد حداقل در کتابخانه های دانشگاهی ایران بخش بزرگی از این عناصر موجود است . بنابراین ، این سئوال پیش می آید که " چرا کتابخانه ها و بویژه کتابخانه های دانشگاهی ما تا کنون در خصوص آموزش استفاده کنندگان چندان فعال نبوده اند ؟ "
    به نظر نگارنده ، عوامل فرهنگی - اجتماعی ، اقتصادی و انسانی بر اجرا یا عدم اجرای چنین برنامه هایی تاثیر گذار هستند . تحقیق حاضر بر آن است تا عوامل و موانع موثر در اجرای برنامه های آموزش استفاده کنندگان از کتابخانه ها را مورد مطالعه قرار دهد و با بررسی آنها پیشنهاداتی برای اجرای این گونه بر نامه ها ارائه نماید .

امیررضا اصنافی[1]
علی حمیدی[2]
 

چکیده:
عصرحاضر را باید تلفیقی ازارتباطات و اطلاعات دانست. عصری که بشر درآن بیش ازگذشته خود را نیازمند به داشتن اطلاعات و برقراری ارتباط برای کسب اطلاعات مورد نیازمیباشد.امروزه با دراختیارداشتن فناوری اطلاعاتی و ارتباطی مختلف و پیشرفته،امکان برقراری سریع ارتباط و تبادل سریع اطلاعات بیش ازپیش میسرگردیده است. افراد درهرکجا که باشند میتوانند آخرین اطلاعات مورد نیاز خودرا درهرزمینه ای دریافت میکنند. اما بی شک- بیشترین تاثیر پدیدآمدن فناوریهای اطلاعاتی  و ارتباطی برمحیطهای آموزشی بوده است. کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات درآموزش سبب شده است تا محیط آموزشی به سوی مجازی شدن سوق پیدا کند.این امرسبب میشود تا ارتباطات میان افراد به منظورآموزش و گسترش دانش به گونه ای فزاینده ازطریق رایانه امکان پذیرشود. با ظهور و گسترش اینترنت- این رسانه به عنوان یک مکمل جهت تامین نیازهای اطلاعاتی و آموزش مورد استفاده قرارگرفت. با توجه به نقشی که کتابخانه ها باید درامرآموزش ایفا نمایند بدیهی است با دارا بودن امکانات پیشرفته تر-منابع اطلاعاتی بسیار غنی تری را نسبت به گذشته فراهم میکنند و جهت آموزش افراد دراختیار آنها قرارمیدهند. فراهم کردن وب سایتهای اینترنتی و پایگاههای اطلاعاتی- کتابخانه ها را به یک محیط مجازی و دیجیتالی جهت تبادل اطلاعات تبدیل کرده است که نقش آموزشی آن بیش ازپیش دراین محیط نمایان میشود. این مقاله درصدد آن است تا پس ازارائه تعریفی جامع ازفناوری اطلاعاتی و ارتباطی- مساله آموزش مجازی و ازراه دورو نقش فناوریهای اطلاعاتی و ارتباطی دراین آموزش را مورد بررسی قراردهد و با تاکید برآموزش سیستمی- انواع آموزش به صورت مجازی را بیان کند. مسلما برای آموزش افراد به صورت مجازی و توسعه دانش آنها- نیازمند منابعی خواهیم بود که این منابع جزازطریق کتابخانه ها قابل تامین نیستند. کتابخانه ها میتوانند با تهیه منابع الکترونیکی و تحویل آنها به اعضای جامعه اطلاعاتی نقش عمده ای درآموزش و گسترش دانش داشته باشند...>>>>

شوراي گسترش آموزش عالي در جلسه مورخ 25/4/84 با ارتقاء مركز اطلاعات و مدارك علمي ايران به "پژوهشگاه اطلاعات و مدارك علمي ايران" با سه پژوهشكده مديريت دانش، مديريت فناوري اطلاعات علم سنجي و تحليل اطلاعات موافقت به عمل آورد..... خبر از ایرانشاهی

نقش سواد اطلاعاتي مراجعان در بهره گيري از منابع كتابخانه اي كتابخانه كتابخانه مركزي آستان قدس رضوي

ابراهيم حافظي

زهرا بختياري

ابراهيم حافظي .نقش سواد اطلاعاتي مراجعان در بهره گيري از منابع كتابخانه اي كتابخانه مركزي آستان قدس رضوي . با همكاري زهرا بختياري .آموزش استفاده كنندگان و توسعه سواد اطلاعاتی در كتابخانه ها و مراكز اطلاع رساني: مجموعه مقاله هاي همايش. آموزش استفاده کنندگان و توسعه سواد اطلاعاتي در كتابخانه ها، مراكز اطلاع رساني و موزه ها، مشهد 1 و 2 خرداد 1383. به كوشش رحمت الله فتاحي و ديگران. مشهد: سازمان كتابخانه ها، موزه ها و مركز اسناد آستان قدس رضوي، ۱۳۸۳

چكيده :
    سواد اطلاعاتي به مجموعه مهارتهايي اطلاق مي شود كه فرد با تكيه بر آن قادر باشد ، به روشني آنچه را كه مي خواهد بيان كند از ميان منابع اطلاعاتي جستجو كند و اطلاعات مورد نياز را تشخيص و اطلاعات ارزشمندتر را گزينش و ارزيابي و بهره گيري نمايد . به عبارتي در كمترين زمان بيشترين بازدهي را از اطلاعات و منابع اطلاعاتي داشته باشد . پژوهش حاضر با هدف بررسي ميزان آشنائي محققان با مقوله سواد اطلاعاتي و تاثير آن بر شيوه هاي دسترسي به اطلاعات انجام شده است . روش تحقيق پيمايشي – توصيفي و ابزار گردآوري اطلاعات پرسشنامه بوده است . يافته هاي پژوهش نشان داد كه گروه اصلي محققان را بانوان تشكيل مي دهند ، اكثر محققان دانشجو هستند و نگارش و تكميل پايان نامه اصلي ترين هدف انجام تحقيق بوده ، اكثر محققان درك متوسطي از سئوال تحقيق دارند . نياز به آموزش شيوه هاي دستيابي به اطلاعات را احساس مي كنند و كمتر از يك دوم محققان كتابداران را در روند دستيابي به اطلاعات مورد نياز يا آموزش شيوه هاي فوق تاثير گذار دانسته اند .

نقش وب سايت كتابخانه ها در ارتقاي سواد اطلاعاتي

يزدان منصوريان

محمد نعيم آبادي

يزدان منصوريان  . نقش وب سايت كتابخانه ها در ارتقاي سواد اطلاعاتي . با همكاري محمد نعيم آبادي .آموزش استفاده كنندگان و توسعه سواد اطلاعاتی در كتابخانه ها و مراكز اطلاع رساني: مجموعه مقاله هاي همايش. آموزش استفاده کنندگان و توسعه سواد اطلاعاتي در كتابخانه ها، مراكز اطلاع رساني و موزه ها، مشهد 1 و 2 خرداد 1383. به كوشش رحمت الله فتاحي و ديگران. مشهد: سازمان كتابخانه ها، موزه ها و مركز اسناد آستان قدس رضوي، ۱۳۸۳

چكيده :
    مقاله حاضرضمن مروري گذرا بر مفاهيم پايه مربوط به سواد اطلاعاتي و الگوهاي موجود مربوط به آن ، به تبيين نقش كتابداران و بويژه جايگاه وب سايت كتابخانه ها در بهبود سواد اطلاعاتي كاربران مي پردازد . طي سالهاي اخير با برجسته شدن رويكرد آموزشي حرفه كتابداري و اطلاع رساني ، كتابداران و متخصصان اطلاع رساني نقش عمده اي در اين زمينه ايفا مي كنند . اكنون در بسياري از دانشگاهها و مراكز آموزشي دنيا همكاري موثري بين كتابداران ، متخصصان اطلاع رساني و اعضاي هيات علمي اين مراكز وجود دارد و اين تعامل سازنده رو به گسترش است .
    ارتباط ميان سواد اطلاعاتي و آموزش از راه دور و نيز نقشي كه برنامه هاي آموزشي پيوسته مي توانند در ارتقاي سواد اطلاعاتي كاربران بازي كنند و مهم ترين عوامل و عناصر ممكن در سايت كتابخانه ها كه بالقوه مي توانند در اين زمينه موثر واقع شوند ، در مقاله حاضر برشمرده و تشريح شده است .
   چنانچه در طراحي وب سايت يك كتابخانه اهميت سواد اطلاعاتي و نياز كاربران به فراگيري مهارت هاي آن مورد توجه طراح سايت باشد بي ترديد مي توان با لحاظ كردن رويكرد آموزشي در سايت مربوط به هدف توسعه سواد اطلاعاتي كاربران نزديك شد .

کارگاه آموزشی آشنايی با کنسرسيوم­های کتابخانه­ی و مديريت منابع

20 و 21 شهريور ماه 1384 – تالار علامه امينی دانشگاه تهران

ويژه مديران کتابخانه­ها و کارشناسان تامين منابع اطلاعات الکترونيکی

  بدينوسيله به اطلاع مي­رساند کارگاه دو روزه "آشنايی با کنسرسيوم­های کتابخانه­ا­­ی و مديريت منابع" برای نخستين بار توسط موسسه آيفل (eIFL) در ايران برگزار می­شود. اين کارگاه با مشارکت و همکاری کانون کتابخانه­های دانشگاهی ايران (کنسيران)، کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ايران و دفتر پژوهشهای فرهنگی و با حضور مدرسين بين­المللی موسسه آيفل: خانم­ها Monika Segbertو Susan Veldsmanبرگزار مي­شود....متن اصلي 

بررسي نظرهاي اعضاي هيات علمي دانشگاه شهيد چمران اهواز نسبت به برنامه هاي آموزشي مورد نياز آنها درباره جستجوي اطلاعات به عنوان يك از ابعاد سواد اطلاعاتي و ارائه راهكارهائي جهت نحوه برگزاري اين دوره ها 

عبدالحسن فرج پهلو

عبدالحسين فرج پهلو  .بررسي نظرهاي اعضاي هيات علمي دانشگاه شهيد چمران اهواز نسبت به برنامه هاي آموزشي مورد نياز آنها درباره جستجوي اطلاعات به عنوان يك از ابعاد سواد اطلاعاتي و ارائه راهكارهائي جهت نحوه برگزاري اين دوره ها . با همكاري حسين مرادي مقدم .آموزش استفاده كنندگان و توسعه سواد اطلاعاتی در كتابخانه ها و مراكز اطلاع رساني: مجموعه مقاله هاي همايش. آموزش استفاده کنندگان و توسعه سواد اطلاعاتي در كتابخانه ها، مراكز اطلاع رساني و موزه ها، مشهد 1 و 2 خرداد 1383. به كوشش رحمت الله فتاحي و ديگران. مشهد: سازمان كتابخانه ها، موزه ها و مركز اسناد آستان قدس رضوي، ۱۳۸۳

چكيده
   اين مقاله به بررسي و سنجش نيازهاي آموزشي اعضاي هيات علمي دانشگاه شهيد چمران اهواز مي پردازد . تحقيق به روش توصيفي – پيمايشي و جهت گردآوري داده ها از پرسشنامه استفاده شده است . نتايج تحقيق نشان داد كه از مجموع پاسخ دهند گان ، 1/79 درصد نياز به آموزش را مطرح كرده اند . در مورد انواع آموزشهاي مورد نياز اعضاي هيات علمي ، 2/67 در صد از پاسخ دهندگان نياز به آموزش شيوه جستجو و اطلاع يابي از اينترنت و 8/36 درصد نياز به آموزش شيوه استفاده و اطلاع يابي از بانكهاي اطلاعاتي و ديسك هاي فشرده و 9/21 درصد پاسخ دهندگان نياز به آموزش استفاده از منابع چاپي كتابخانه اشاره كرده اند .
    نتايج آزمون مجذور " كاي " نشان داد كه بين سابقه تدريس اعضاي هيات علمي و نياز به آموزش شيوه استفاده و اطلاع يابي از بانكهاي اطلاعاتي و ديسكهاي فشرده رابطه وجود دارد . از طرفي بين مدرك تحصيلي اعضاي هيات علمي و نياز به آموزش شيوه استفاده از امكانات كتابخانه و نيز نياز به آموزش استفاده از منابع چاپي كتابخانه در سطح 05/0 p رابطه معني داري وجود دارد . همچنين بين گروه آموزشي فني مهندسي و گروه علوم پايه تفاوت معني داري وجود دارد .
در خاتمه با توجه به يافته هاي تحقيق توصيه شده است كه كارگاههاي آموزشي براي اعضاي هيات علمي برگزار شود .